Kiểm soát chi phí trong hợp đồng FIDIC: ba điểm hay bị bỏ sót

Phần lớn tranh chấp chi phí mà tôi từng xử lý không đến từ việc chọn sai mẫu hợp đồng — mà từ cách các điều khoản được diễn giải trong quá trình thi công thực tế.

1. Điều kiện phát sinh (Variation) không được định nghĩa rõ từ đầu

Nhiều hợp đồng dẫn chiếu FIDIC nhưng không cụ thể hóa quy trình phê duyệt phát sinh ở Phụ lục. Hệ quả: mỗi bên hiểu “hợp lý” theo cách khác nhau khi tranh chấp xảy ra.

2. Program of Works không được cập nhật như một công cụ chi phí

Tiến độ thường bị xem là việc của kỹ thuật, tách rời khỏi kiểm soát chi phí. Trên thực tế, mọi claim về kéo dài thời gian đều cần đối chiếu với đường găng đã được chấp thuận.

3. Hồ sơ chứng minh chi phí thực tế quá mỏng

Khi có claim, bên yêu cầu bồi thường thường thiếu nhật ký công trường, biên bản nghiệm thu theo mốc, hoặc bảng lương nhân công đối chiếu theo ngày — những thứ tưởng nhỏ nhưng quyết định việc claim có được chấp nhận hay không.

Kiểm soát chi phí hợp đồng, suy cho cùng, là kỷ luật ghi chép từ ngày đầu tiên — không phải kỹ năng đàm phán vào phút cuối.