Kỹ Sư QS Không Biết Code Tự Viết Plugin Bóc Khối Lượng Bằng AI: 10 Tuần Thực Chiến

Trong bài “Kỹ sư xây dựng Gen Z cần làm gì để sống sót trong thời đại AI”, mình có viết rằng AI giỏi nhất ở những việc lặp lại, có quy tắc rõ ràng — đúng phần lớn công việc của QS. Viết thì dễ. Nên từ cuối tháng 7/2026, mình quyết định tự kiểm chứng: dùng AI để tự viết công cụ bóc khối lượng cho chính công việc hằng ngày của mình, dù mình là QS chứ không phải lập trình viên.

Sau khoảng 10 tuần, đây là những gì đã làm được, những chỗ đã sai, và bài học cho QS nào muốn thử.

1. Mình đã build những gì?

Công cụ	Chạy trên	Làm gì
AnQS	AutoCAD (plugin .NET)	Quét dầm, cột, sàn, vách, móng từ bản vẽ; vẽ centerline, gán tên cấu kiện; tính bê tông, coffa, thép sàn; xuất Excel theo tầng
AnX	Excel (add-in)	Gán mã công việc chuẩn cho BoQ, phân loại dầm theo kiểu liên kết, nối dữ liệu qua lại với AutoCAD
Bộ Lisp nhỏ	AutoCAD	Các lệnh tiện ích lặp lại hằng ngày

Con số cho vui: khoảng hơn 500 lần cập nhật mã nguồn trên các dự án trong 10 tuần, riêng AnQS có hơn 650 bài kiểm thử tự động chạy lại mỗi lần sửa code. Mình không tự gõ phần lớn số code đó — AI gõ. Việc của mình là việc của một QS: định nghĩa quy tắc đo, kiểm tra kết quả trên bản vẽ thật, và quyết định cái gì đúng.

2. Cách làm việc với AI: QS là “chủ nhiệm dự án”, AI là “đội thi công”

Cách mình làm khá giống quản lý một gói thầu:

1. Viết “phương pháp đo” trước khi viết code. Ví dụ: “dầm tính thông thủy giữa mép cột, cột ưu tiên hơn dầm, sàn trừ phần dầm chiếm chỗ”. AI làm đúng những gì được mô tả rõ — và đoán bừa những gì mô tả mơ hồ. Bài học từ ranh giới đo áp dụng nguyên xi cho việc ra lệnh cho AI.
2. Chia nhỏ theo hạng mục. Mỗi lần chỉ giao một tính năng: “quét dầm”, rồi “nối dầm bị đứt”, rồi “xuất Excel”. Giao cả gói một lúc là nhận về một mớ khó nghiệm thu.
3. Nghiệm thu trên bản vẽ thật. Mọi tính năng đều được chạy trên bản vẽ dự án thật, so với khối lượng đo tay hoặc khối lượng đã quyết toán.
4. Ghi lại “nhật ký sự cố”. Mỗi lỗi nghiêm trọng được ghi lại thành quy tắc để không lặp lại.

3. Những chỗ đã sai — và đó mới là phần đáng đọc

Không màu hồng chút nào. Một vài sự cố thật:

• Mất dữ liệu một lần. Khi thử một tính năng sửa hàng loạt, một lỗi lưu sai đường dẫn file đã xóa sạch dữ liệu một hạng mục hoàn thiện. May có bản sao lưu. Từ đó, mọi tính năng thay đổi dữ liệu đều phải có cơ chế chặn trước khi được dùng.
• Cài nhầm phiên bản cũ. AI báo “đã cập nhật xong” nhưng thực tế Excel vẫn nạp bản cũ. Bài học: không tin chữ “xong” — luôn kiểm tra số phiên bản đang chạy thật.
• Chạy quá tham. Một lần cho máy tách thép cho cả 8 tầng, hơn 2.400 dầm trong một lượt chạy qua đêm — Excel treo. Chia nhỏ từng tầng thì chạy ngon.

Điểm chung: lỗi không nằm ở việc AI “không biết code”, mà ở việc thiếu kiểm soát chất lượng — y hệt công trường. Một đội thi công giỏi mà không có tư vấn giám sát vẫn có thể đổ sai cốt.

4. Kết quả thực tế với công việc QS

• Các thao tác lặp lại — vẽ centerline, gán tên, tổng hợp theo tầng — chuyển từ làm tay sang bấm nút.
• Thời gian dành cho kiểm tra và suy nghĩ tăng lên, thời gian nhập liệu giảm xuống — đúng tinh thần “để máy làm việc của máy”.
• Kiến thức nghề được mã hóa thành quy tắc, không còn chỉ nằm trong đầu một người. Đây có lẽ là giá trị lớn nhất: quy tắc đo đã viết thành code thì không quên, không mệt, không làm khác nhau giữa người này người kia.

Mình không dám nói con số “nhanh gấp X lần” vì mỗi dự án mỗi khác — và một công cụ tự viết vẫn cần người hiểu nghề kiểm tra lại kết quả.

5. Sáu bài học cho QS muốn bắt đầu

1. Bắt đầu từ việc bạn ghét làm nhất — việc lặp đi lặp lại hằng tuần. Đó là chỗ AI trả lại thời gian nhanh nhất.
2. Kiến thức nghề quan trọng hơn kiến thức code. AI viết code nhanh hơn bạn; nhưng chỉ bạn biết dầm nào phải trừ cột.
3. Mô tả như viết phương pháp đo: đơn vị, ranh giới, thứ tự ưu tiên, ngoại lệ.
4. Luôn có bản sao lưu và luôn kiểm tra trên dữ liệu thật trước khi tin kết quả.
5. Làm nhỏ, làm đều. Mỗi ngày một tính năng nhỏ chạy được tốt hơn một kế hoạch lớn không bao giờ xong.
6. Đừng bỏ kỹ năng đo tay. Bạn phải đo tay được thì mới nghiệm thu được máy — nền tảng vẫn là các bài như bóc khối lượng dầm/sàn.

6. Câu hỏi thường gặp

Không biết lập trình có làm được không? Mình bắt đầu gần như từ con số 0 về lập trình .NET. Cái cần là tư duy logic rõ ràng — thứ mà QS vốn đã rèn mỗi ngày khi lập bảng tính.

Có tốn nhiều chi phí không? Chi phí chính là thuê bao công cụ AI và thời gian buổi tối. So với thời gian tiết kiệm được ở các dự án sau, đây là khoản đầu tư rất đáng.

AI có thay thế QS không? Theo trải nghiệm của mình: AI thay thế phần nhập liệu của QS, không thay thế phần phán đoán. QS biết dùng AI sẽ thay thế QS không biết dùng — câu nói cũ nhưng giờ mình tin là đúng.

Kết luận

Mười tuần trước, mình nghĩ tự động hóa là việc của dân IT. Giờ mình nghĩ đó là kỹ năng mà mọi QS nên có — không phải để thành lập trình viên, mà để biến kinh nghiệm nghề của chính mình thành công cụ. Nếu bạn cũng đang muốn thử, hãy bắt đầu từ một việc nhỏ, lặp lại, mà bạn ghét làm nhất.

---

Bạn muốn trao đổi thêm về tự động hóa công việc QS? Ghé minhanqs.com để xem thêm bài viết, portfolio dự án, và kết nối với mình!